(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.155. అధ్యాయః 155
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
నారదసూచితేన వాయునా శాల్మలిమేత్య పరేద్యుస్తద్భంజనప్రతిజ్ఞానం॥ 1॥
వాయుబలజ్ఞేన శాల్మలినా తదాగమనాత్ప్రాగేవ స్వేనైవ స్వీయశాఖావశాతనపూర్వకమవస్థానం॥ 2॥
పరేద్యురాగతేన వాయునా తంప్రతి తత్కృతశాఖావశాతనస్యాపి స్వబలప్రయోజ్యత్వోక్తిః॥ 3॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

భీష్మ ఉవాచ। 12-155-0x(5817)(71221)
ఏవముక్త్వా తు రాజేంద్ర శాల్మలిం బ్రహ్మవిత్తమః।
నారదః పవనే సర్వం శాల్మలేర్వాక్యమబ్రవీత్॥ 12-155-1(71222)
నారద ఉవాచ। 12-155-2x(5818)
హిమవత్పృష్ఠజః కశ్చిచ్ఛాల్మలిః పరివారవాన్।
బృహన్మూలో బృహచ్ఛాయః స త్వాం వాయోఽవమన్యతే॥ 12-155-2(71223)
బహువ్యాక్షేపయుక్తాని త్వామాహ వచనాని సః।
న యుక్తాని మయా వాయో తాని వక్తుం తవాగ్రతః॥ 12-155-3(71224)
జానామి త్వామహం వాయో సర్వప్రాణభృతాం వరం।
వరిష్ఠం చ గరిష్ఠం చ సర్వలోకేశ్వరం ప్రభుం॥ 12-155-4(71225)
భీష్మ ఉవాచ। 12-155-5x(5819)
ఏతత్తు వచనం శ్రుత్వా నారదస్య సమీరణః।
శాల్మలిం తముపాగంయ క్రుద్ధో వచనమబ్రవీత్॥ 12-155-5(71226)
వాయురువాచ। 12-155-6x(5820)
శాల్మలే నారదో గచ్ఛంస్త్వయోక్తో మద్విగర్హణం।
అహం వాయుః ప్రభావం తే దర్శయాంయాత్మనో బలం॥ 12-155-6(71227)
నాహం త్వాం నాభిజానామి విదితశ్చాసి మే ద్రుం।
పితామహః ప్రజాసర్గే త్వయి విశ్రాంతవాన్ప్రభుః॥ 12-155-7(71228)
తస్య విశ్రమణాదేవ ప్రసాదౌ మత్కృతస్తవ।
అభూత్తస్య ప్రసాదాత్త్వాం న భజ్యామి ద్రుమాధం॥ 12-155-8(71229)
యన్మాం త్వమవజానీషే యథాఽన్యం ప్రాకృతం తథా।
దర్శయాంయేష చాత్మానం యథా మాం నావమన్యసే॥ 12-155-9(71230)
భీష్మ ఉవాచ। 12-155-10x(5821)
ఏవముక్తస్తతః ప్రాహ శాల్మలిః ప్రహసన్నివ।
పవన త్వం వనే క్రుద్ధో దర్శయాత్మానమాత్మనా॥ 12-155-10(71231)
మయి వై ముచ్యతాం క్రోధః కిం మే క్రుద్ధః కరిష్యసి।
న తే బిభేమి పవన యద్యపి త్వం స్వయం ప్రభుః।
బలాధికోఽహం త్వత్తశ్చ న భీః కార్యా మయా తవ॥ 12-155-11(71232)
యే తు బుద్ధ్యా హి బలినస్తే భవంతి బలీయసః।
ప్రాణమాత్రబలా యే వై నైవ తే బలినో మతాః॥ 12-155-12(71233)
ఇత్యేవముక్తః పవనః శ్వ ఇత్యేవాబ్రవీద్వచః।
దర్శయిష్యామి తే తేజస్తతో రాత్రిరుపాగమత్॥ 12-155-13(71234)
అథ నిశ్చిత్య మనసా శాల్మలిర్వైరధారణం।
పశ్యమానస్తదాత్మానమసమం మాతరిశ్వనా॥ 12-155-14(71235)
నారదే యన్మయా ప్రోక్తం వచనం ప్రతి తన్మృషా।
అసమర్థో హ్యహం వాయోర్బలేన బలవాన్హి సః॥ 12-155-15(71236)
మారుతో బల్యాన్నిత్యం యథా వై నారదోఽబ్రవీత్।
అహం తు దుర్బలోఽన్యేభ్యో వృక్షేభ్యో నాత్ర సంశయః॥ 12-155-16(71237)
కిం తు బుద్ధ్యా సమో నాస్తి మమ కశ్చిద్వనస్పతిః।
తదహం బుద్ధిమాస్థాయ భయం త్యక్ష్యే సమీరణాత్॥ 12-155-17(71238)
యది తాం బుద్ధిమాస్థాయ తిష్ఠేయుః పర్ణినో వనే।
అరిష్టాః స్యుః సదా క్రుద్ధాత్పవనాన్నాత్ర సంశయః॥ 12-155-18(71239)
తే తు బాలా న జానంతి యథా నైతాన్సమీరణః।
సమీరయేత సంక్రుద్ధో యథా జానాంయహం తథా॥ 12-155-19(71240)
భీష్మ ఉవాచ। 12-155-20x(5822)
తతో నిశ్చిత్య మనసా శాల్మలిః క్షుభితస్తదా।
శాఖాః స్కంధాన్ప్రశాఖాశ్చ స్వయమేవ వ్యశాతయత్॥ 12-155-20(71241)
స పరిత్యజ్య శాఖాశ్చ పత్రాణి కుసుమాని చ।
ప్రభాతే వాయుమాయాంతం ప్రేక్షతే స్మ వనస్పతిః॥ 12-155-21(71242)
తతః క్రుద్ధః శ్వసన్వాయుః పాతయన్వై మహాద్రుమాన్।
ఆజగామాథ తం దేశమాస్తే యత్ర స శాల్మలిః॥ 12-155-22(71243)
తం హీనపర్ణం పతితాగ్రశాఖం
నిశీర్ణపుష్పం ప్రసమీక్ష్య వాయుః।
ఉవాచ వాక్యం స్యయమాన ఏవం
ముదాయుతః శాల్మలిం రుగ్ణశాఖం॥ 12-155-23(71244)
వాయురువాచ। 12-155-24x(5823)
అహమప్యేవమేవ త్వాం కుర్యాం వై శాల్మలే రుపా।
ఆత్మనా యత్కృతం కృచ్ఛ్రం శాఖానామపకర్పణం॥ 12-155-24(71245)
హీనపుష్పాగ్రశాఖస్త్వం శీర్ణాంకురపలాశకః।
ఆత్మదుర్మంత్రితేనేహ మద్వీర్యవశగః కృతః॥ 12-155-25(71246)
భీష్మ ఉవాచ। 12-155-26x(5824)
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచో వాయోః శాల్మలిర్వ్రీడితస్తదా।
అతప్యత వచః స్మృత్వా నారదో యత్తదాఽబ్రవీత్॥ 12-155-26(71247)
ఏవం హి రాజశార్దూల దుర్బలః సన్వలీయసా।
వైరమాసంజతే బాలస్తప్యతే శాల్మలిర్యథా॥ 12-155-27(71248)
తస్మాద్వైరం న కుర్వీత దుర్బలో బలవత్తరైః।
శోచేద్ధి వైరం కుర్వాణో యథా వై శాల్మలిస్తథా॥ 12-155-28(71249)
న హి వైరం మహాత్మానో వివృణ్వంత్యపకారిషు।
శనైః శనైర్మహారాజ దర్శయంతి స్మ తే బలం॥ 12-155-29(71250)
వైరం న కుర్వీత నరో దుర్బుద్ధిర్బుద్ధిజీవినా।
బుద్ధిర్వుద్ధిమతో యాతి తూలష్వివ హుతాశనః॥ 12-155-30(71251)
న హి బుద్ధ్యా సమం కించిద్విద్యతే పురుషే నృప।
తథా బలేన రాజేంద్ర న సమోఽస్తీహ కశ్చన॥ 12-155-31(71252)
తస్మాత్క్షమేత బాలాయ జడాంధవధిరాయ చ।
బలాధికాయ రాజేంద్ర తద్దృష్టం త్వయి శత్రుహన్॥ 12-155-32(71253)
అక్షౌహిణ్యో దశైకా చ సప్త చైవ మహాద్యుతే।
బలేన న సమా రాజన్నర్జునస్య మహాత్మనః॥ 12-155-33(71254)
నిహతాశ్చైవ భగ్నాశ్చ పాండవేన యశస్వినా।
చరతా బలమాస్థాయ పాకశాసనినా మృధే॥ 12-155-34(71255)
ఉక్తాశ్చ తే రాజధర్మా ఆపద్ధర్మాశ్చ భారత।
విస్తరేణ మహారాజ కిం భూయః ప్రవ్రవీమి తే॥ ॥ 12-155-35(71256)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి ఆపద్ధర్మపర్వణి పంచషచ్చాశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 155॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-155-8 రక్ష్యసే తేన దుర్బుద్ధే నాత్మవీర్యాద్ద్రుమాధమేతి ఝ. పాఠః॥
12-155-27 వైరమారభతే ఇతి ఝ. పాఠః॥
12-155-30 తృణేష్వివ హుతాశనః ఇతి ఝ. పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.